W ka\u017cdym lekarzu powinna by\u0107 szczypta dobrego szamana. Niestety \u2013 bywa o to coraz trudniej.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Upojeni nowoczesnymi technologiami zapominamy o niekt\u00f3rych elementach pracy lekarza, kt\u00f3rych nie da si\u0119 skwantyfikowa\u0107 ani sprawdzi\u0107 przy pomocy test\u00f3w. Zapominamy, \u017ce to niewymierne nie musi by\u0107 od razu przekroczeniem bariery szarlatanerii. Pani jaruta<\/strong> w zechcia\u0142a w swoim komentarzu <\/a>podzieli\u0107 si\u0119 wspomnieniami z wyk\u0142adu przeprowadzonego przez lekarza, a dotycz\u0105cego praktyk szaman\u00f3w syberyjskich. Pozwol\u0119 sobie przytoczy\u0107 wi\u0119kszy fragment:<\/p>\n\n\n\n Pokazano film, na kt\u00f3rym szaman zawodzi\u0142, mamrota\u0142, uderza\u0142 w b\u0119benek, dzwoni\u0142 dzwoneczkami, ta\u0144czy\u0142 wok\u00f3\u0142 nieprzytomnie wrzeszcz\u0105cej rodz\u0105cej, a kobieta powoli rozlu\u017ania\u0142a si\u0119, g\u0142\u0119boko oddycha\u0142a i w p\u00f3\u0142 godziny urodzi\u0142a zdrowe niemowl\u0119. Pan Jerofiejew m\u00f3wi\u0142, \u017ce przeanalizowano takie przypadki. M\u00f3wi\u0142, \u017ce ta technika, zmodyfikowana pod szpitalne warunki, jest ogromnie pomocna w opanowaniu zespo\u0142u l\u0119kowo-b\u00f3lowego u rodz\u0105cych, u dzieci przy zabiegach stomatologicznych, pacjent\u00f3w przed pobraniem np p\u0142ynu m\u00f3zgowo-rdzeniowego \u2013 czyli tam, gdzie pacjent jest bardzo przera\u017cony, na dodatek do\u015bwiadcza b\u00f3lu, zaczyna krzycze\u0107 i w ko\u0144cu ca\u0142y jest krzykiem, a terapia idzie w k\u0105t.<\/p> Dalszy ci\u0105g filmu pokazywa\u0142 wykorzystanie tej techniki w klinice w Nowosybirsku. Ci\u0119\u017cko pokaleczony 10-latek broni\u0142 si\u0119 rozpaczliwie przed zabiegiem, a najpierw czyj\u0105\u015b r\u0119k\u0105 ze strzykawk\u0105, troje personelu nie dawa\u0142o rady. Na czyj\u015b znak do ch\u0142opca podesz\u0142a starsza piel\u0119gniarka \u2013 stan\u0119\u0142a o jakie\u015b 1,5 m przed wrzeszcz\u0105cym, skulonym dzieciakiem, w wyci\u0105gni\u0119tej r\u0119ce mia\u0142a \u0142a\u0144cuszek zdj\u0119ty z w\u0142asnej szyi z jak\u0105\u015b b\u0142yszcz\u0105c\u0105 zawieszk\u0105, kt\u00f3r\u0105 wolno ko\u0142ysa\u0142a w obydwie strony, a przy tym cichutko, jak mantr\u0119 powtarza\u0142a, \u017ce ju\u017c dobrze, ju\u017c nic nie boli, jest cicho i bezpiecznie, trzeba tylko opatrzy\u0107 biedn\u0105 nog\u0119, ale ju\u017c dobrze… To trwa\u0142o jakie\u015b 7 minut; w mi\u0119dzyczasie kto\u015b wykona\u0142 iniekcj\u0119, chyba przez dziecko w og\u00f3le niezauwa\u017con\u0105, a potem mo\u017cna ju\u017c by\u0142o wykona\u0107 konieczne zabiegi.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n Powiecie Pa\u0144stwo: \u201eCiemnogr\u00f3d!\u201d. Ale jak\u017ce skuteczny! Nie zast\u0105pi\u0142 zasadniczej terapii, ale znakomicie j\u0105 uzupe\u0142ni\u0142. Mo\u017ce to zatem co\u015b wi\u0119cej ni\u017c zabobon?<\/p>\n\n\n\n Przyjrzyjmy si\u0119 przez chwil\u0119, co w cytowanych przyk\u0142adach zrobili szaman i piel\u0119gniarka. Skupili na sobie uwag\u0119 pacjenta. Te dzwoneczki, b\u0119benek, ta\u0144ce szamana czy \u0142a\u0144cuszek piel\u0119gniarki to sygna\u0142: \u201eNikt i nic nie jest wa\u017cny opr\u00f3cz mnie. Skup si\u0119 na mnie. Tylko mi mo\u017cesz teraz zaufa\u0107\u201d. Pusty rytua\u0142 dla maluczkich?<\/p>\n\n\n\n Czy tak zwana medycyna klasyczna od\u017cegnuje si\u0119 od niego? A czym\u017ce s\u0105 w takim razie profesjonalnie luksusowe sale recepcyjne i poczekalnie w drogich, prywatnych przychodniach i klinikach?<\/p>\n\n\n\n S\u0105 tak\u0105 sam\u0105 szama\u0144sk\u0105 manifestacj\u0105: tu jest Moc, kt\u00f3rej musisz zaufa\u0107. Szczerze m\u00f3wi\u0105c, niewiele gorszy efekt mo\u017cna osi\u0105gn\u0105\u0107 niewysokim kosztem, umiej\u0119tnie dobieraj\u0105c wystr\u00f3j gabinetu oraz str\u00f3j personelu. Bo pacjent chce zaufa\u0107 lekarzowi, tak samo jak rodz\u0105ca mieszkanka Syberii chce zaufa\u0107 szamanowi.<\/p>\n\n\n\n P\u00f3jd\u017amy jednak nieco dalej: i szaman, i piel\u0119gniarka nie tylko skupili uwag\u0119 pacjent\u00f3w na sobie. Oni skupili si\u0119 na swoim pacjencie. Ich przes\u0142anie by\u0142o jednoznaczne: \u201ejeste\u015b w tej chwili jedyn\u0105 wa\u017cn\u0105 dla mnie osob\u0105, chc\u0119 ci pom\u00f3c, zaufaj mi\u201d. No w\u0142a\u015bnie \u2013 to jest dok\u0142adnie ten moment, w kt\u00f3rym doktor z Rzeczypospolitej zazwyczaj przegrywa z syberyjskim szamanem lub r\u00f3wnie syberyjsk\u0105 piel\u0119gniark\u0105.<\/p>\n\n\n\n Po pierwsze \u2013 dlatego, \u017ce nie ma czasu. Po drugie \u2013 dlatego, \u017ce nierzadko rozmawia z pacjentem w spos\u00f3b dosy\u0107 obcesowy. Rozmawia obcesowo za\u015b, bo po pierwsze \u2013 nie ma czasu, a po drugie \u2013 nikt go nie nauczy\u0142 sztuki kontaktu z osob\u0105, kt\u00f3rej ma pom\u00f3c.<\/p>\n\n\n\n Tak czy inaczej \u2013 mi\u0119dzy Bugiem, Odr\u0105 i Karpatami pacjent za \u017cadne skarby nie wpadnie na to, \u017ce jest najwa\u017cniejsz\u0105 (w momencie rozmowy) osob\u0105 dla swojego lekarza, nawet je\u015bli tak w istocie jest. Tymczasem stworzenie relacji opartej na wzajemnym szacunku bywa wr\u0119cz warunkiem koniecznym dla powodzenia diagnostyki lub leczenia.<\/p>\n\n\n\n NFZ (a i niejeden pracodawca prywatny) kalkuluje czas wizyty na 10-15 minut. Czy wyobra\u017cacie sobie Pa\u0144stwo zdobycie zaufania obcego cz\u0142owieka w ci\u0105gu 15 minut? A przecie\u017c w ten czas wliczone s\u0105 badanie, stworzenie dokumentacji lekarskiej i wypisanie recept. S\u0142owem \u2013 obowi\u0105zuj\u0105cy wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie ekonomiczny model opieki medycznej rozbija w puch jeden z jej fundament\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Czasami lekarz mo\u017ce mie\u0107 dla pacjenta wi\u0119cej czasu \u2013 na przyk\u0142ad w szpitalu. W szpitalach jednak ujawnia si\u0119 drugi k\u0142opot, o kt\u00f3rym wspomina\u0142em: nieumiej\u0119tno\u015b\u0107 rozmowy. Nie dziwota, \u017ce niejeden pacjent czuje si\u0119 podczas hospitalizacji jak przedmiot.<\/p>\n\n\n\n W\u0142adze uniwersytet\u00f3w medycznych o problemie wiedz\u0105, ale nigdzie (z tego, co wiem) zaj\u0119cia na temat relacji lekarz-pacjent nie s\u0105 obowi\u0105zkowe. Niedobrze. Jednak na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym takie zaj\u0119cia pojawi\u0142y si\u0119 jako fakultety. Mo\u017cna, ale nie trzeba na nie ucz\u0119szcza\u0107. Chwa\u0142a jednak, pomy\u015bla\u0142em sobie, \u017ce przynajmniej ci, kt\u00f3rzy chc\u0105, b\u0119d\u0105 mogli nauczy\u0107 si\u0119 tak wa\u017cnych umiej\u0119tno\u015bci. Spojrza\u0142em w program fakultetu<\/a> \u201eTechniki komunikacyjne w relacji lekarz-pacjent\u201d i szcz\u0119ka mi opad\u0142a. Zaj\u0119cia s\u0105 prowadzone przez cz\u0142owieka o tytule: Director Clients Academy w firmie konsultingowej o \u015bwiatowym zasi\u0119gu. Co taki facet mo\u017ce wiedzie\u0107 o chorych ludziach? Obawiam si\u0119, \u017ce niedu\u017co.<\/p>\n\n\n\n Idei relacji sprzedawca (lub us\u0142ugodawca) \u2013 klient nie da si\u0119 prze\u0142o\u017cy\u0107 na relacj\u0119 lekarz \u2013 pacjent. Obawiam si\u0119, \u017ce z takich fakultet\u00f3w, zamiast empatycznych terapeut\u00f3w, wychodzi\u0107 b\u0119d\u0105 zr\u0119czni in\u017cynierowie dusz \u2013 mistrzowie manipulacji i socjotechnik.<\/p>\n\n\n\n