Daj\u0105c dziecku telefon kom\u00f3rkowy w prezencie, zadbaj, by stosowa\u0142o go racjonalnie. Inaczej wraz z telefonem ofiarujesz mu guza m\u00f3zgu. Takie s\u0105 wnioski z opublikowanej w ko\u0144cu pa\u017adziernika pracy szwedzkich lekarzy.
O mo\u017cliwym niekorzystnym wp\u0142ywie pola elektromagnetycznego – generowanego przez telefony kom\u00f3rkowe – na centralny uk\u0142ad nerwowy wiadomo by\u0142o ju\u017c od dawna. Pole elektromagnetyczne potencjalnie mo\u017ce niekorzystnie wp\u0142ywa\u0107 na tkank\u0119 m\u00f3zgu, mi\u0119dzy innymi poprzez podnoszenie jej temperatury. Teoretycznie wi\u0119ksze zagro\u017cenie dotyczy dzieci \u2013 chocia\u017cby z powodu mniejszej grubo\u015bci ko\u015bci czaszki. Nale\u017cy obawia\u0107 si\u0119 zw\u0142aszcza nowotwor\u00f3w tkanki m\u00f3zgowej. Tyle teorii.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Praktyczna weryfikacja nie jest ju\u017c taka prosta. Wyniki opublikowanych bada\u0144 nie s\u0105 ani sp\u00f3jne, ani jednoznaczne. Nie mo\u017cna twierdzi\u0107, \u017ce istniej\u0105 niepodwa\u017calne dowody na to, \u017ce telefony kom\u00f3rkowe powoduj\u0105 guzy m\u00f3zgu. Warto jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce w tego rodzaju badaniach kluczowy wp\u0142yw na otrzymany wynik ma ich metodyka, w tym \u2013 liczba obserwowanych os\u00f3b i czas obserwacji. Dlatego tak wa\u017cna jest publikacja w \u201ePathophysiology” z 28 pa\u017adziernika 2014 r.<\/a><\/p>\n\n\n\n Dr Lennart Hardell i dr Michael Carlsberg z Kliniki Onkologii Szpitala Uniwersyteckiego w \u00d6rebro w Szwecji przeprowadzili zbiorcz\u0105 analiz\u0119 dw\u00f3ch bada\u0144 dotycz\u0105cych zwi\u0105zku wyst\u0119powania z\u0142o\u015bliwych guz\u00f3w m\u00f3zgu z intensywno\u015bci\u0105 i \u0142\u0105cznym czasem u\u017cywania telefon\u00f3w kom\u00f3rkowych.<\/p>\n\n\n\n W analizie uwzgl\u0119dniono \u0142\u0105cznie 1498 pacjent\u00f3w z rozpoznanymi i potwierdzonymi histopatologicznie z\u0142o\u015bliwymi guzami m\u00f3zgu. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich stanowi\u0142y glejaki \u2013 nowotwory wywodz\u0105ce si\u0119 z tkanki pe\u0142ni\u0105cej (pozwol\u0119 sobie na du\u017ce uproszczenie) pomocniczo-wspieraj\u0105c\u0105 funkcj\u0119 wobec tkanki nerwowej.<\/p>\n\n\n\n Grup\u0119 kontroln\u0105 stanowi\u0142o \u0142\u0105cznie 3530 os\u00f3b bez guz\u00f3w m\u00f3zgu, zaproszonych do badania w wyniku losowania. Zadbano jedynie, by grupy by\u0142y por\u00f3wnywalne pod wzgl\u0119dem wieku i p\u0142ci. Ka\u017cdy uczestnik badania zosta\u0142 poproszony o wype\u0142nienie formularza uwzgl\u0119dniaj\u0105cego czas u\u017cytkowania telefonu kom\u00f3rkowego, intensywno\u015b\u0107 (minuty\/dzie\u0144), cz\u0119\u015bciej u\u017cywane podczas rozm\u00f3w ucho, stosowanie zewn\u0119trznej anteny i\/lub zestawu g\u0142o\u015bnom\u00f3wi\u0105cego podczas rozm\u00f3w w samochodzie (obydwa te czynniki traktowano jako minimalizuj\u0105ce ekspozycj\u0119).<\/p>\n\n\n\n Na podstawie numeru telefonu ustalano technologi\u0119, z kt\u00f3rej korzysta\u0142 uczestnik. W Szwecji stosowane by\u0142y bowiem r\u00f3\u017cne prefiksy numer\u00f3w telefonicznych dla kom\u00f3rkowej telefonii analogowej i cyfrowej (2G, 3G). Pozosta\u0142e badania dotyczy\u0142y historii zatrudnienia, nara\u017cenia na szkodliwe substancje, palenia tytoniu oraz dziedzicznego obci\u0105\u017cenia sk\u0142onno\u015bci\u0105 do nowotwor\u00f3w. S\u0142owem \u2013 zapytano r\u00f3wnie\u017c o wszystkie inne czynniki, mog\u0105ce by\u0107 przyczyn\u0105 albo wsp\u00f3\u0142przyczyn\u0105 nowotworu z\u0142o\u015bliwego. Wszystkie dane by\u0142y zakodowane, by uniemo\u017cliwi\u0107 identyfikacj\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142a, a nast\u0119pnie wprowadzane do bazy danych i poddawane analizie. Jak widzimy \u2013 badanie zosta\u0142o zaprojektowane i przeprowadzone starannie. Przyjrzyjmy si\u0119 zatem wynikom.<\/p>\n\n\n\n Ryzyko wyst\u0105pienia glejaka ros\u0142o zar\u00f3wno wraz z \u0142\u0105cznym czasem (w latach), jak i intensywno\u015bci\u0105 korzystania z telefonu kom\u00f3rkowego (wyra\u017con\u0105 \u0142\u0105czn\u0105, szacowan\u0105 liczb\u0105 godzin rozm\u00f3w). Analiza wykaza\u0142a, \u017ce pocz\u0105tkowo ryzyko to narasta\u0142o powoli w ci\u0105gu pierwszych 20 lat stosowania telefonu, by po ich przekroczeniu zwi\u0119kszy\u0107 si\u0119 dwukrotnie, a po 25 latach \u2013 trzykrotnie. Efekt zatem ujawnia si\u0119 p\u00f3\u017ano. Warto jednak zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce wzrost ryzyka nast\u0119puje znacznie stromiej dla telefonii 3G. Grup\u0105 najbardziej nara\u017con\u0105 by\u0142y osoby, kt\u00f3re rozpocz\u0119\u0142y u\u017cywanie telefonu kom\u00f3rkowego przed 18. rokiem \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n Podsumowuj\u0105c \u2013 glejaki wyst\u0119powa\u0142y p\u00f3\u017ano, cz\u0119\u015bciej u intensywnie rozmawiaj\u0105cych oraz u tych, kt\u00f3rzy zacz\u0119li korzysta\u0107 z telefonii kom\u00f3rkowej we wczesnej m\u0142odo\u015bci. Polskich danych na ten temat nie znam, ale my\u015bl\u0119, \u017ce mog\u0105 by\u0107 przesuni\u0119te w czasie wzgl\u0119dem szwedzkich. Z powod\u00f3w ekonomicznych telefonia kom\u00f3rkowa sta\u0142a si\u0119 u nas powszechnym dobrem znacznie p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n\n\n\n Warto wspomnie\u0107, \u017ce nie znamy mechanizmu, kt\u00f3ry mia\u0142by powodowa\u0107 nowotworzenie w tkance m\u00f3zgowej. Przeciwnicy tej tezy pytaj\u0105 na przyk\u0142ad, dlaczego nie odnotowujemy wzrostu zachorowa\u0144 na raka sk\u00f3ry g\u0142owy i szyi intensywnych u\u017cytkownik\u00f3w telefon\u00f3w kom\u00f3rkowych. Historia medycyny uczy jednak dosadnie, ze je\u017celi nie znamy konkretnego mechanizmu sprawczego dla jakiego\u015b zwi\u0105zku przyczynowo-skutkowego, to nie oznacza, ze nic takiego nie istnieje, a korelacja jest czystym przypadkiem.<\/p>\n\n\n\n Telefon kom\u00f3rkowy to wspania\u0142e narz\u0119dzie. Bez przesady mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce wiele os\u00f3b zawdzi\u0119cza mu \u017cycie. Chocia\u017cby dlatego, \u017ce zapewnia mo\u017cliwo\u015b\u0107 natychmiastowego wezwania pomocy na autostradzie czy w g\u00f3rach. Jednak u\u017cywany nieracjonalnie mo\u017ce potencjalnie stanowi\u0107 zagro\u017cenie dla swojego w\u0142a\u015bciciela \u2013 na to wskazuj\u0105 przedstawione dane.<\/p>\n\n\n\n Jakie wnioski praktyczne? Bardzo proste cztery zasady:<\/p>\n\n\n\n Wszystkich powy\u017cszych regu\u0142 nale\u017cy uczy\u0107 dzieci oraz m\u0142odzie\u017c i kontrolowa\u0107, czy m\u0142odzi ludzie si\u0119 do nich stosuj\u0105. Pami\u0119tajmy, \u017ce je\u017celi kto\u015b zaczyna intensywnie korzysta\u0107 z telefonu kom\u00f3rkowego w wieku lat 14, to ju\u017c maj\u0105c lat 39, b\u0119dzie trzykrotnie bardziej nara\u017cony na rozw\u00f3j glejaka ni\u017c osoba stosuj\u0105ca zasady bezpiecze\u0144stwa lub korzystaj\u0105ca z telefonii kom\u00f3rkowej raczej okazjonalnie.<\/p>\n\n\n\n No i jeszcze nie zasada, ale postulat. M\u00f3j w\u0142asny, osobisty. Prawo pracy powinno wymaga\u0107, by wszyscy pracownicy firm, kt\u00f3rych stanowisko wymaga wielu minut rozm\u00f3w przez telefon, byli obowi\u0105zkowo wyposa\u017cani w odpowiednie zestawy s\u0142uchawkowe. Dotyczy to zw\u0142aszcza asystentek. Pracodawca powinien te\u017c egzekwowa\u0107 korzystanie ze wspomnianych zestaw\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Czy badanie ze Szwecji jednoznacznie przes\u0105dza spraw\u0119 szkodliwo\u015bci telefon\u00f3w kom\u00f3rkowych? Z pewno\u015bci\u0105 nie. Jednak nawet eksperci podchodz\u0105cy sceptycznie do wynik\u00f3w tej pracy podkre\u015blaj\u0105, \u017ce stosowanie \u015brodk\u00f3w ostro\u017cno\u015bci jest tak samo niezb\u0119dne do czasu otrzymania ostatecznej odpowiedzi, jak prowadzenie dalszych bada\u0144 w celu jej uzyskania.<\/p>\n\n\n\n PS Pozwalam sobie przeprosi\u0107 Pa\u0144stwa za d\u0142u\u017csze ni\u017c zazwyczaj milczenie. Wyt\u0142umaczenie (po\u015brednie), przedstawione przez Dariusza Kamysa z Kabaretu \u201ePotem\u201d, znajdziecie Pa\u0144stwo pod tym linkiem<\/a>.<\/p>\n\n\n\n 16 listopada 2014<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Daj\u0105c dziecku telefon kom\u00f3rkowy w prezencie, zadbaj, by stosowa\u0142o go racjonalnie. Inaczej wraz z telefonem ofiarujesz mu guza m\u00f3zgu. Takie s\u0105 wnioski z opublikowanej w ko\u0144cu pa\u017adziernika pracy szwedzkich lekarzy. O mo\u017cliwym niekorzystnym wp\u0142ywie pola elektromagnetycznego – generowanego przez telefony kom\u00f3rkowe – na centralny uk\u0142ad nerwowy wiadomo by\u0142o ju\u017c od dawna. Pole elektromagnetyczne potencjalnie mo\u017ce … Czytaj dalej \u201eTelefony kom\u00f3rkowe powoduj\u0105 nowotwory m\u00f3zgu? Nowe, wa\u017cne poszlaki\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[76,77],"class_list":["post-219","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-medycyna","tag-glejak-ryzyko","tag-telefon-komorkowy"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/219","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=219"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/219\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":220,"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/219\/revisions\/220"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=219"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=219"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=219"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}