Po raz kolejny stoimy wobec pytania, jak dalece wykorzysta\u0107 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 wiedz\u0119 i technologi\u0119 dla naszego bezpiecze\u0144stwa, a gdzie postawi\u0107 im tamy – w imi\u0119 naszych przekona\u0144.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Ten tekst zacz\u0105\u0142 powstawa\u0107 przed katastrof\u0105 Germanwings. Musia\u0142 chwil\u0119 poczeka\u0107 i wymaga\u0142 uzupe\u0142nienia, gdy si\u0119 ona wydarzy\u0142a. Nie straci\u0142 jednak na aktualno\u015bci. Wprost przeciwnie.<\/p>\n\n\n\n
Niedawno konsultowa\u0142em pewnego pacjenta. Kierowca TI-Ra po zawale serca, w wyniku kt\u00f3rego zosta\u0142o ono istotnie uszkodzone. Taki stopie\u0144 uszkodzenia stwarza wysokie ryzyko gro\u017anych zaburze\u0144 rytmu serca, kt\u00f3re mog\u0105 prowadzi\u0107 do utrat przytomno\u015bci lub nawet \u015bmierci.<\/p>\n\n\n\n
Jest to wiedza dla lekarza elementarna. Tymczasem nikt si\u0119 nie zastanowi\u0142, jaki zaw\u00f3d wykonuje pacjent i nie sprawi\u0142, by przynajmniej czasowo zakazano mu prowadzenia pojazd\u00f3w mechanicznych.<\/p>\n\n\n\n
W nied\u0142ugim czasie po powrocie do pracy nasz kierowca dozna\u0142 dw\u00f3ch utrat przytomno\u015bci. Szcz\u0119\u015bliwie obie wydarzy\u0142y si\u0119 podczas postoj\u00f3w. Przestraszy\u0142 si\u0119, zg\u0142osi\u0142 do kardiologa. W badaniach diagnostycznych wykryto gro\u017ane zaburzenia rytmu serca. Wszczepiono kardiowerter-defibrylator. Po okresie karencji zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cymi wytycznymi pacjent b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 prowadzi\u0107 jedynie pojazdy osobowe. Happy end, kt\u00f3rego by nie by\u0142o, gdyby utrata przytomno\u015bci nast\u0105pi\u0142a podczas jazdy czterdziestotonow\u0105 ci\u0119\u017car\u00f3wk\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Opowiada\u0142a mi niew\u0105tpliwie kompetentna i nieskora do konfabulacji okulistka, \u017ce co pewien czas ma pacjent\u00f3w w \u015brednim wieku, kt\u00f3rzy przychodz\u0105 do niej, widz\u0105c na poziomie 40 proc. normy. Odbywa si\u0119 dialog w stylu: \u201eKim pan jest?\u201d – \u201eZawodowym kierowc\u0105\u201d. \u201ePrzecie\u017c pan s\u0142abo widzi!\u201d – \u201eWidz\u0119 dobrze, tylko w nocy troch\u0119 gorzej, dlatego przyszed\u0142em dobra\u0107 okulary\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Zaczynacie Pa\u0144stwo ba\u0107 si\u0119 je\u017adzi\u0107? By\u0107 mo\u017ce po katastrofie Germanwings przynajmniej cz\u0119\u015b\u0107 z Pa\u0144stwa zacz\u0119\u0142a ba\u0107 si\u0119 lata\u0107… A przecie\u017c lista tzw. zawod\u00f3w wra\u017cliwych, czyli takich, w kt\u00f3rych mo\u017cna spowodowa\u0107 katastrof\u0119, jest d\u0142u\u017csza, ni\u017c by\u015bmy si\u0119 wszyscy \u015bmieli domy\u015bla\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Warto jednoznacznie podkre\u015bli\u0107: choroba pracownika, kt\u00f3ra b\u0119dzie prowadzi\u0142a do nieszcz\u0119\u015bcia, niekoniecznie musi mie\u0107 charakter psychiczny. Wiele chor\u00f3b somatycznych, zw\u0142aszcza kardiologicznych, neurologicznych i okulistycznych, mo\u017ce skutkowa\u0107 r\u00f3wnie tragicznie. Pora zatem rozstrzygn\u0105\u0107 kilka zasadniczych kwestii – nie w kategoriach kolejnej filozoficznej dysputy, lecz dyskusji o narz\u0119dziach prawnych, prowadz\u0105cej do modyfikacji tych narz\u0119dzi.<\/p>\n\n\n\n
Pyta\u0144 jest niema\u0142o. Czy w tzw. zawodach wra\u017cliwych granica ochrony prywatno\u015bci chorowania powinna by\u0107 przesuni\u0119ta, a je\u017celi tak, to na ile? Jaka odpowiedzialno\u015b\u0107 powinna ci\u0105\u017cy\u0107 na pracodawcy, kt\u00f3ry nie dopilnowa\u0142 rzetelnej kontroli stanu zdrowia pracownika? Jaka – je\u017celi dopilnowa\u0142, ale nie podj\u0105\u0142 odpowiednich dzia\u0142a\u0144? Jakie sankcje powinny grozi\u0107 pracownikowi, kt\u00f3ry zatai\u0142 przed pracodawc\u0105 i\/lub lekarzem sw\u00f3j stan zdrowia?<\/p>\n\n\n\n
Szczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0119 odgrywa w tym wszystkim lekarz oceniaj\u0105cy zdolno\u015b\u0107 do wykonywania zawodu. Je\u017celi i badaj\u0105cy, i badany s\u0105 pracownikami tej samej firmy, to kierownictwo firmy nie musi zna\u0107 szczeg\u00f3\u0142\u00f3w medycznych, ale z pewno\u015bci\u0105 otrzymuje z poradni jasny przekaz typu: dyskwalifikacja, czasowa niezdolno\u015b\u0107 do pracy lub konieczno\u015b\u0107 cz\u0119stszej kontroli.<\/p>\n\n\n\n
Je\u017celi jednak badania przeprowadza instytucja zewn\u0119trzna, to lekarz mo\u017ce jedynie wr\u0119czy\u0107 dokumentacj\u0119 badanemu. Nie wolno – pod gro\u017ab\u0105 odpowiedzialno\u015bci karnej – zawiadomi\u0107 jego pracodawcy o trwa\u0142ej lub czasowej niezdolno\u015bci do pracy osoby, kt\u00f3r\u0105 bada\u0142. Szczeg\u00f3lne ograniczenia dotycz\u0105 udost\u0119pniania wynik\u00f3w konsultacji psychiatrycznych.<\/p>\n\n\n\n
Dochodzimy do absurdu. W imi\u0119 wolno\u015bci jednostki, ochrony danych osobowych, zachowania tajemnicy lekarskiej i czego tam jeszcze zechcemy – stwarzamy niepokoj\u0105co wiele okazji, \u017ce jak\u0105\u015b prac\u0119 b\u0119dzie wykonywa\u0107 osoba absolutnie si\u0119 do niej nienadaj\u0105ca, przynajmniej danego dnia. Chroni\u0105c prywatno\u015b\u0107 pilota, nara\u017camy jego pasa\u017cer\u00f3w, w imi\u0119 praw kierowcy TIR-a by\u0107 mo\u017ce skazujemy na \u015bmier\u0107 ludzi jad\u0105cych busem, z kt\u00f3rym ten TIR si\u0119 zderzy… A przecie\u017c s\u0105 na \u015bwiecie jeszcze operatorzy maszyn budowlanych, maszyni\u015bci, tramwajarze i tak dalej, i tak dalej…<\/p>\n\n\n\n
Pozwalam sobie zaproponowa\u0107 kompromis – pomi\u0119dzy prywatno\u015bci\u0105 ludzi wykonuj\u0105cych \u201ezawody wra\u017cliwe\u201d (list\u0119 tych zawod\u00f3w nale\u017ca\u0142oby przede wszystkim oficjalnie zdefiniowa\u0107) a najlepiej rozumianym bezpiecze\u0144stwem publicznym. My\u015bl\u0119, \u017ce pracodawca nie musi zna\u0107 szczeg\u00f3\u0142\u00f3w medycznych dotycz\u0105cych ludzi, kt\u00f3rych zatrudnia. Jednak dla tej grupy zawod\u00f3w lekarz powinien by\u0107 zobowi\u0105zany do przekazania bezpo\u015brednio pracodawcy wniosku z badania – i tylko tego wniosku.<\/p>\n\n\n\n
Przyk\u0142ady: \u201ezdolny do pracy, nast\u0119pna kontrola za rok\u201d, \u201ezdolny do pracy, nast\u0119pna kontrola za trzy miesi\u0105ce\u201d, \u201eczasowo niezdolny do pracy, kolejna ocena za (tu podana liczba) dni\u201d. Z kolei pracownik musia\u0142by przed poddaniem si\u0119 ocenie zdolno\u015bci do pracy wskaza\u0107 pracodawcy lekarza, kt\u00f3rego sobie w tym celu wybra\u0142. Pracodawca musia\u0142by z odpowiednim wyprzedzeniem wys\u0142a\u0107 do tej poradni informacj\u0119 o charakterze pracy badanego. W takim systemie ujawnione by\u0142oby tylko to, co niezb\u0119dne.<\/p>\n\n\n\n
My\u015bl\u0119, \u017ce zasada \u201emoja wolno\u015b\u0107 ko\u0144czy si\u0119 tam, gdzie zaczyna si\u0119 twoja wolno\u015b\u0107”, a raczej: \u201emoja wolno\u015b\u0107 ko\u0144czy si\u0119 tam, gdzie zaczyna si\u0119 wasze bezpiecze\u0144stwo\u201d – powinna obowi\u0105zywa\u0107 przedstawicieli \u201ezawod\u00f3w wra\u017cliwych\u201d, politycy powinni za\u015b stworzy\u0107 dla jej funkcjonowania mocne podstawy prawne.<\/p>\n\n\n\n
PS<\/strong> Pan zak1953<\/strong><\/a>, Pan sprint<\/strong><\/a>, Pan pertyn<\/strong><\/a>, Pan cmos<\/strong><\/a> – bardzo dzi\u0119kuj\u0119 za cenne informacje.<\/p>\n\n\n\n Pani joanna<\/strong><\/a>, Pani \u017conacoregona Bartonelle<\/strong><\/a> – bardzo dzi\u0119kuj\u0119 za ciekawe wypowiedzi.<\/p>\n\n\n\n
Pani shrinki<\/strong><\/a>: ma Pani racj\u0119, nie jestem specjalist\u0105. Zdaj\u0105c sobie z tego spraw\u0119, poprosi\u0142em o opini\u0119 akademickiego psychiatr\u0119. Stwierdzi\u0142 on, ze samob\u00f3jstwo rozszerzone najcz\u0119\u015bciej dotyczy najbli\u017cszych, ale nie jest to warunek konieczny, by definicja zosta\u0142a spe\u0142niona. Co do r\u00f3\u017cnicowania osobowo\u015bci drugiego pilota Germanwings – z ca\u0142\u0105 pokor\u0105 zgadzam si\u0119 z Pani\u0105, bo nie mam kompetencji, by si\u0119 nie zgodzi\u0107. Nie by\u0142o moim zamiarem budowanie l\u0119ku lub nieufno\u015bci wobec ludzi z depresj\u0105. My\u015bl\u0119 tylko, \u017ce trzeba czasem poszuka\u0107 rozs\u0105dnych kompromis\u00f3w mi\u0119dzy oczywist\u0105 potrzeb\u0105 umo\u017cliwienia im pe\u0142nego funkcjonowania spo\u0142ecznego a powszechnym bezpiecze\u0144stwem.<\/p>\n\n\n\n