W upa\u0142y trzeba pi\u0107 – to oczywiste. Ale co pi\u0107? Nie ka\u017cdy nap\u00f3j pomaga, a niekt\u00f3re mog\u0105 zaszkodzi\u0107.
Dzisiejszy odcinek Letniej Szk\u00f3\u0142ki Przetrwania wynika z upa\u0142\u00f3w i z pewnej, mimowolnie pods\u0142uchanej rozmowy, od kt\u00f3rej zaczniemy.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
By\u0142o to w jednym ze sklep\u00f3w, nale\u017c\u0105cych do sieci specjalizuj\u0105cej si\u0119 w wyrobach sportowych i turystycznych. W alejce wy\u0142o\u017cone by\u0142y opakowania tabletek preparatu izotonicznego, s\u0142u\u017c\u0105cych po rozpuszczeniu do uzyskania odpowiedniego roztworu. \u0141adowa\u0142em w\u0142a\u015bnie sporo tych opakowa\u0144 do koszyka, co wyra\u017anie zainteresowa\u0142o pewnego pana. R\u00f3wnie\u017c podszed\u0142 to izotonik\u00f3w i zacz\u0105\u0142 studiowa\u0107 etykiet\u0119. Po chwili podesz\u0142a pani i powiedzia\u0142a do tego\u017c pana: \u201ezostaw to, to jest bardzo szkodliwe\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Co wynika z tej historyjki? Przede wszystkim, \u017ce by\u0107 mo\u017ce coraz powszechniejsza jest \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce tak jak nie ka\u017cdy sport musi s\u0142u\u017cy\u0107 zdrowiu, tak niekoniecznie musz\u0105 mu s\u0142u\u017cy\u0107 produkty przeznaczone dla sportowc\u00f3w. Medialna wrzawa wok\u00f3\u0142 dopalaczy sprawia ponadto, \u017ce wszystkie substancje reklamowane – jako podwy\u017cszaj\u0105ce nasz\u0105 sprawno\u015b\u0107 fizyczn\u0105 – traktowane bywaj\u0105 podejrzliwie. C\u00f3\u017c, ostro\u017cno\u015b\u0107 – rzecz chwalebna.<\/p>\n\n\n\n
Patrz\u0105c jednak z drugiej strony, z niekt\u00f3rymi produktami dla sportowc\u00f3w wyczynowych, stosowanymi przez nieprofesjonalist\u00f3w, bywa troch\u0119 tak jak ze sportem samochodowym i autami, kt\u00f3rymi je\u017adzimy na co dzie\u0144. Wiadomo bowiem doskonale, \u017ce pewna cz\u0119\u015b\u0107 rozwi\u0105za\u0144, kt\u00f3re sprawiaj\u0105, \u017ce nasze samochody s\u0105 bezpieczniejsze, zosta\u0142a przedtem przetestowana w rajdach i wy\u015bcigach. Analogicznie: niekt\u00f3re produkty dla sportowc\u00f3w mog\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 zdrowiu os\u00f3b maj\u0105cym do czynienia ze sportem najwy\u017cej w jego rekreacyjnej formie.<\/p>\n\n\n\n
Tyle wst\u0119pu og\u00f3lnego, przejd\u017amy do konkretnej sytuacji, jak\u0105 s\u0105 ekstremalne w naszej strefie geograficznej upa\u0142y. W takich warunkach odwodnienie nast\u0119puje bardzo szybko – nie tylko przez sk\u00f3r\u0119, ale r\u00f3wnie\u017c z wydychanym przez nas powietrzem tracimy wod\u0119. Zw\u0142aszcza podczas niewielkich nawet wysi\u0142k\u00f3w. Tracimy r\u00f3wnie\u017c elektrolity. Dlatego tak wa\u017cne jest, by przy bardzo wysokich temperaturach powietrza pozostawa\u0107 w przestrzeniach, gdzie warunki termiczne s\u0105 bardziej sprzyjaj\u0105ce. Klimatyzacja nie jest tu warunkiem koniecznym. Dobrze izolowany termicznie budynek mo\u017ce zapewni\u0107 komfort nawet podczas silnych upa\u0142\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Podstawowe zasady przeciwdzia\u0142ania odwodnieniu opieraj\u0105 si\u0119 na post\u0119powaniu przyczynowym. Skoro tracimy wod\u0119, to w naszych naczyniach krwiono\u015bnych ilo\u015b\u0107 krwi staje si\u0119 niewystarczaj\u0105ca dla optymalnego funkcjonowania organizmu. Cz\u0142owiek czuje si\u0119 marnie cho\u0107by dlatego, \u017ce sprawno\u015b\u0107 przep\u0142ywu krwi przez centralny uk\u0142ad nerwowy spada, ze wszystkimi tego konsekwencjami.<\/p>\n\n\n\n
Je\u017celi wypijemy p\u0142yny, kt\u00f3re po prostu ten ubytek uzupe\u0142ni\u0105, to ju\u017c nie b\u0119dzie \u017ale. Lepiej, \u017ceby nie by\u0142y to napoje zbyt s\u0142odkie. W og\u00f3le woda ma tu przewag\u0119 nad ka\u017cdym napojem, opr\u00f3cz p\u0142yn\u00f3w izotonicznych, kt\u00f3re dodatkowo uzupe\u0142ni\u0105 utracone elektrolity. Izotoniki mo\u017cna kupi\u0107 w sklepach sportowych (gotowe i do rozpuszczania w wodzie) oraz w aptekach. Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na to, \u017ce popularne napoje klasyfikowane w tej grupie, a dost\u0119pne powszechnie w sklepach spo\u017cywczych, r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 sk\u0142adem od tych przeznaczonych dla sportowc\u00f3w. Przede wszystkim zawieraj\u0105 znacznie wi\u0119cej cukru, a zawarto\u015b\u0107 elektrolit\u00f3w bywa ni\u017csza.<\/p>\n\n\n\n
Z kolei napoje izotoniczne dla sportowc\u00f3w dziel\u0105 si\u0119 na te, kt\u00f3re s\u0142u\u017c\u0105 wy\u0142\u0105cznie nawodnieniu, i takie, kt\u00f3re maj\u0105 ponadto dostarczy\u0107 energii mi\u0119\u015bniom podczas d\u0142u\u017cej trwaj\u0105cego treningu albo zawod\u00f3w. W tych drugich zawarto\u015b\u0107 w\u0119glowodan\u00f3w mo\u017ce by\u0107 naprawd\u0119 du\u017ca – przekraczaj\u0105ca potrzeby metaboliczne cz\u0142owieka, kt\u00f3ry nie zu\u017cywa energii ponad codzienn\u0105 miar\u0119. Je\u017celi b\u0119dziemy pami\u0119ta\u0107 o powy\u017cszych zastrze\u017ceniach, to je\u017celi do wody mineralnej do\u0142\u0105czymy nieco izotonik\u00f3w, zwalczanie odwodnienia powinno by\u0107 skuteczniejsze.<\/p>\n\n\n\n
Inaczej wygl\u0105da sprawa z powszechnie przecie\u017c dost\u0119pnymi napojami energetyzuj\u0105cymi.<\/strong> Ich dzia\u0142anie opiera si\u0119 w istotnej mierze na podniesieniu ci\u015bnienia krwi przez obkurczenie odpowiedzialnych za to t\u0119tniczek oraz na przyspieszeniu cz\u0119sto\u015bci akcji serca. Je\u017celi cz\u0142owiek jest odpowiednio nawodniony, nie ma specjalnych obci\u0105\u017ce\u0144 zdrowotnych i nie przedawkuje tego rodzaju napoj\u00f3w, to nic z\u0142ego sta\u0107 si\u0119 nie powinno. Czy stanie si\u0119 cokolwiek dobrego – to ju\u017c inna sprawa.<\/p>\n\n\n\n Je\u017celi jednak cz\u0142owiek jest odwodniony, to sytuacja si\u0119 zmienia. Ka\u017cemy wykona\u0107 uk\u0142adowi kr\u0105\u017cenia zadanie, kt\u00f3re jest niemo\u017cliwe do spe\u0142nienia. Bo jak podnie\u015b\u0107 ci\u015bnienie krwi i zwi\u0119kszy\u0107 jej przep\u0142yw, je\u017celi nie ma czego pompowa\u0107, bo jest jej zbyt ma\u0142o (tu uwaga dla puryst\u00f3w merytorycznych: tak, u\u017cy\u0142em uproszczenia)?<\/p>\n\n\n\n Jeden z moich nauczycieli medycyny mawia\u0142 w takich przypadkach, \u017ce tego rodzaju post\u0119powanie jest jak bezlitosne ok\u0142adanie batem konia ci\u0105gn\u0105cego znacznie prze\u0142adowany w\u00f3z pod g\u00f3r\u0119. Czyli bez sensu. Koniowi trzeba zapewni\u0107 wi\u0119ksz\u0105 efektywno\u015b\u0107 przez zdj\u0119cie z wozu cz\u0119\u015bci ci\u0119\u017caru (w naszym przyk\u0142adzie – przez nawodnienie organizmu, najlepiej z jednoczesnym uzupe\u0142nieniem elektrolit\u00f3w), bo on dodatkowej si\u0142y z siebie nie wykrzesze. Pan Profesor Ceremu\u017cy\u0144ski, kt\u00f3ry by\u0142 autorem tego por\u00f3wnania, nie mia\u0142 na my\u015bli napoj\u00f3w energetyzuj\u0105cych (bo takich wynalazk\u00f3w w tamtych czasach nie by\u0142o), lecz niekt\u00f3re stosowane w\u00f3wczas nazbyt ch\u0119tnie leki. Model jednak sprawdza si\u0119 znakomicie r\u00f3wnie\u017c w tym przypadku.<\/p>\n\n\n\n Podsumowuj\u0105c, porady dla czytelnik\u00f3w Szk\u00f3\u0142ki Przetrwania s\u0105 proste. Po pierwsze: unikajcie zbyt rozgrzanych przestrzeni i pomieszcze\u0144. Po drugie: pijcie wod\u0119 i troch\u0119 izotonik\u00f3w. Nie b\u00f3jcie si\u0119 ich zw\u0142aszcza wtedy, gdy uprawicie sport, nawet na rekreacyjnym poziomie. Po trzecie: unikajcie napoj\u00f3w energetyzuj\u0105cych – podczas upa\u0142\u00f3w i poza nimi.<\/p>\n\n\n\n 4 sierpnia 2015<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W upa\u0142y trzeba pi\u0107 – to oczywiste. Ale co pi\u0107? Nie ka\u017cdy nap\u00f3j pomaga, a niekt\u00f3re mog\u0105 zaszkodzi\u0107. Dzisiejszy odcinek Letniej Szk\u00f3\u0142ki Przetrwania wynika z upa\u0142\u00f3w i z pewnej, mimowolnie pods\u0142uchanej rozmowy, od kt\u00f3rej zaczniemy.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[4,13],"tags":[122,123,124,125],"class_list":["post-261","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-medycyna","category-styl-zycia","tag-napoje-energetyzujace","tag-napoje-izotoniczne","tag-odwodnienie","tag-upaly"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/261","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=261"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/261\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":262,"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/261\/revisions\/262"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=261"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=261"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=261"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}