{"id":306,"date":"2022-10-20T12:19:33","date_gmt":"2022-10-20T11:19:33","guid":{"rendered":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/?p=306"},"modified":"2022-10-20T12:19:34","modified_gmt":"2022-10-20T11:19:34","slug":"zbrodnia-z-lekkomyslnosci-czy-z-premedytacja-badanie-mozgu-rozstrzygnie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/?p=306","title":{"rendered":"Zbrodnia z lekkomy\u015blno\u015bci czy z premedytacj\u0105? Badanie m\u00f3zgu rozstrzygnie"},"content":{"rendered":"\n<p>\u015awiat \u201eRaportu mniejszo\u015bci\u201d Philipa K. Dicka, wspaniale zekranizowanego przez Stevena Spielberga, mo\u017ce jeszcze do nas nie zawita\u0142, ale przestaje by\u0107 jedynie wyrafinowan\u0105 fantazj\u0105 literack\u0105.<br><br>Jednym z podstawowych pyta\u0144, jakie stawia si\u0119 podczas proces\u00f3w s\u0105dowych, jest: czy przest\u0119pstwa dokonano przez lekkomy\u015blno\u015b\u0107 czy z premedytacj\u0105?<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Odpowied\u017a bywa bardzo istotna &#8211; wp\u0142ywa np. na wymiar kary. Medycyna zyska\u0142a nowe narz\u0119dzie, kt\u00f3re pozwoli oceni\u0107 charakter pobudek, kt\u00f3rymi kierowa\u0142 si\u0119 winowajca. Jest to badanie funkcji m\u00f3zgu przy pomocy czynno\u015bciowego rezonansu magnetycznego (functonal MRI &#8211; fMRI). Wynika to z pracy <a href=\"http:\/\/m.pnas.org\/content\/114\/12\/3222.full.pdf\">opublikowanej<\/a> na \u0142amach &#8222;Proceedings of the National Academy of Sciences&#8221; 21 marca 2017 r.<\/p>\n\n\n\n<p>Badanie jest dosy\u0107 skomplikowane metodycznie, pozwol\u0119 sobie zatem przedstawi\u0107 Pa\u0144stwu tylko elementy istotne, g\u0142\u0119biej zainteresowanym polecaj\u0105c oryginaln\u0105 publikacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Oto grupie ochotnik\u00f3w zaproponowano przeniesienie przez stref\u0119 kontroli walizki, w kt\u00f3rej m\u00f3g\u0142 znajdowa\u0107 si\u0119 cenny przedmiot (\u015bwiadomie nie u\u017cywano s\u0142\u00f3w, kt\u00f3re jednoznacznie by wskazywa\u0142y, \u017ce jest on nielegalny). Chodzi\u0142o o to, \u017ceby umkn\u0105\u0107 stra\u017cnikom. Kto wi\u0119c szcz\u0119\u015bliwie przeni\u00f3s\u0142 przedmiot, ten by\u0142 nagradzany, kto zosta\u0142 przy\u0142apany &#8211; otrzymywa\u0142 kar\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Kary i nagrody by\u0142y finansowe &#8211;&nbsp;uczestnicy badania otrzymywali pocz\u0105tkowo 6 tys. dol., ale musieli odda\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 pieni\u0119dzy w przypadku pora\u017cki albo mogli zosta\u0107 dodatkowo nagrodzeni. Na koniec badania mogli otrzyma\u0107 od 2 tys. (w przypadku pora\u017cki) do 8 tys. dol. (w przypadku sukcesu). System nagr\u00f3d by\u0142 nieco bardziej z\u0142o\u017cony &#8211; zosta\u0142 opisany w oddzielnym <a href=\"http:\/\/www.pnas.org\/content\/suppl\/2017\/03\/08\/1619385114.DCSupplemental\/pnas.201619385SI.pdf#nameddest=STXT\">dokumencie<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>Uczestnicy badania wiedzieli, jakie jest prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce b\u0119d\u0105 co\u015b przemyca\u0107. Otrzymywali bowiem jedn\u0105 walizk\u0119 lub losowali jedn\u0105 z 2-5 walizek, spo\u015br\u00f3d kt\u00f3rych tylko jedna by\u0142a \u201etrefna\u201d (\u017ce u\u017cyj\u0119 starowarszawskiej gwary). Czyli mogli oszacowa\u0107 ryzyko, \u017ce w istocie s\u0105 szmuglerami. Wynosi\u0142o ono od 20 do 100 proc.<\/p>\n\n\n\n<p>Strefa kontroli sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z 10 tuneli. Od 0 do 8 by\u0142o obsadzonych przez stra\u017cnik\u00f3w. Ryzyko trafienia na obsadzony tunel wynosi\u0142o zatem od 0 do 80 proc. Wszyscy uczestnicz\u0105cy w badaniu znali swoje indywidualne ryzyko.<\/p>\n\n\n\n<p>Sumaryczne ryzyko przy\u0142apania na szmuglu wynosi\u0142o zatem od 0 proc. (brak kontroli) do 80 proc. (100 proc. pewno\u015bci, \u017ce baga\u017c jest \u201egor\u0105cy\u201d + 80-proc. ryzyko kontroli).<\/p>\n\n\n\n<p>Uczestnik\u00f3w poproszono, \u017ceby podj\u0119li decyzj\u0119, czy podejm\u0105 si\u0119 zadania. Oczywiste by\u0142o, \u017ce niekt\u00f3rzy mieli przed sob\u0105 perspektyw\u0119 pe\u0142nej bezkarno\u015bci lub niewielkiego ryzyka, zwi\u0105zanego z \u201eprzemytem\u201d, podczas gdy inni mieli \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce ryzykuj\u0105 bardzo wiele. Innymi s\u0142owy: mo\u017cna by\u0142o wyr\u00f3\u017cni\u0107 w\u015br\u00f3d uczestnik\u00f3w takie osoby, u kt\u00f3rych szansa na zwi\u0119kszenie zysku znacz\u0105co przewy\u017csza\u0142a ryzyko straty, b\u0119d\u0105cej nast\u0119pstwem kary za z\u0142apanie. Na przeciwnym biegunie byli ci, kt\u00f3rzy postanowili zaryzykowa\u0107, mimo \u017ce prawdopodobie\u0144stwo z\u0142apania, a wi\u0119c r\u00f3wnie\u017c wynikaj\u0105cej z niego kary finansowej, by\u0142o wysokie lub bardzo wysokie.<\/p>\n\n\n\n<p>Uczestnicy, kiedy podejmowali swoje decyzje, byli poddawani czynno\u015bciowemu rezonansowi (fMRI), kt\u00f3ry pozwala okre\u015bli\u0107 stopie\u0144 pobudzenia poszczeg\u00f3lnych rejon\u00f3w m\u00f3zgu.<\/p>\n\n\n\n<p>Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce podejmowanie decyzji zwi\u0105zanej z wysokim ryzykiem (czyli zaplanowanie z premedytacj\u0105 dzia\u0142ania zabronionego) powoduje pobudzenie zupe\u0142nie innych rejon\u00f3w m\u00f3zgu ni\u017c decyzja o dzia\u0142aniu nielegalnym, gdy istnieje \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce ryzyko istotnych, negatywnych konsekwencji jest znikome lub \u017cadne. Autorzy podsumowuj\u0105 to nast\u0119puj\u0105co: planowanie z premedytacj\u0105 daje inny obraz czynno\u015bciowy m\u00f3zgu ni\u017c planowanie z lekkomy\u015blno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u017celi om\u00f3wione powy\u017cej rezultaty, opublikowane przez multidyscyplinarny zesp\u00f3\u0142 badaczy z Wielkiej Brytanii i USA, znajd\u0105 potwierdzenie w dalszych badaniach, a sama metoda b\u0119dzie udoskonalana &#8211; system egzekwowania prawa mo\u017ce zyska\u0107 nowe, istotne narz\u0119dzie.<\/p>\n\n\n\n<p>Czy to przedsmak zaistnienia \u201eRaportu mniejszo\u015bci\u201d w rzeczywisto\u015bci? Oczywi\u015bcie nie wiem. Nie wiem r\u00f3wnie\u017c, czy tego chc\u0119. Jak bowiem wynika m.in. z powie\u015bci Philipa K. Dicka i filmu Spielberga &#8211; pot\u0119\u017cne technologie u\u017cyte do egzekwowania prawa mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 koszmarem spo\u0142ecze\u0144stw, je\u017celi systemem prawnym zaw\u0142adn\u0105 szubrawcy.<\/p>\n\n\n\n<p><em>23 kwietnia 2017<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015awiat \u201eRaportu mniejszo\u015bci\u201d Philipa K. Dicka, wspaniale zekranizowanego przez Stevena Spielberga, mo\u017ce jeszcze do nas nie zawita\u0142, ale przestaje by\u0107 jedynie wyrafinowan\u0105 fantazj\u0105 literack\u0105. Jednym z podstawowych pyta\u0144, jakie stawia si\u0119 podczas proces\u00f3w s\u0105dowych, jest: czy przest\u0119pstwa dokonano przez lekkomy\u015blno\u015b\u0107 czy z premedytacj\u0105?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[174,175,176,177],"class_list":["post-306","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-horyzonty","tag-functional-mri","tag-motywy-przestepstw","tag-neurofizjologia","tag-raport-mniejszosci"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/306","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=306"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/306\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":307,"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/306\/revisions\/307"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=306"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=306"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=306"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}