Pierwsza analiza zdarze\u0144 zwi\u0105zanych z tragiczn\u0105 w skutkach burz\u0105 na Giewoncie sk\u0142ania do wysuni\u0119cia dw\u00f3ch wniosk\u00f3w. Po pierwsze: to musia\u0142o si\u0119 wydarzy\u0107. Po drugie: kolejne dramaty s\u0105 tylko kwesti\u0105 czasu.
\u015amier\u0107 i obra\u017cenia wielu turyst\u00f3w przebywaj\u0105cych podczas burzy na szczycie Giewontu i w bezpo\u015brednim jego s\u0105siedztwie nie powinny by\u0142y si\u0119 zdarzy\u0107, ale to, \u017ce si\u0119 wydarzy\u0142y, nie powinno nikogo zaskoczy\u0107. Na przestrzeni ostatnich lat zmieni\u0142 si\u0119 bowiem profil mentalny turyst\u00f3w odwiedzaj\u0105cych Tatry, a w ka\u017cdym razie istotnej ich cz\u0119\u015bci.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
My\u015bl\u0119, \u017ce mo\u017cna nazwa\u0107 to zjawisko bomisizmem. Od: bo mi si\u0119 [nale\u017cy]. Bez ogl\u0105dania si\u0119 na kogokolwiek innego i cokolwiek innego. Zw\u0142aszcza bez brania pod uwag\u0119, \u017ce w g\u00f3rach cokolwiek mo\u017ce p\u00f3j\u015b\u0107 \u017ale. Istnia\u0142o zatem prawdopodobie\u0144stwo granicz\u0105ce z pewno\u015bci\u0105, \u017ce taki spos\u00f3b (\u017ce tak za\u017cartuj\u0119) my\u015blenia doprowadzi kiedy\u015b do tragedii. Potrzebny by\u0142 tylko czynnik wyzwalaj\u0105cy. Okaza\u0142a si\u0119 nim burza nad Giewontem.<\/p>\n\n\n\n
Z moich obserwacji, ale tak\u017ce z rozm\u00f3w ze znajomymi ratownikami TOPR, wynika niezbicie, \u017ce brak elementarnego krytycyzmu w\u015br\u00f3d znacznej cz\u0119\u015bci turyst\u00f3w g\u00f3rskich nie rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 w sierpniu 2019 r. To zjawisko, kt\u00f3re wszyscy znamy od lat. Najprostsze przyk\u0142ady? P\u00f3\u017ane wyj\u015bcia w wysokie g\u00f3ry, w porze niedaj\u0105cej szansy, \u017ceby wr\u00f3ci\u0107 przed zmierzchem. Skandalicznie niedostosowany ekwipunek, zw\u0142aszcza buty (legendarne ju\u017c klapki i adidasy, niegdy\u015b chodaki), ale te\u017c inne elementy ubrania. Ewidentny brak kalkulacji si\u0142 uczestnik\u00f3w wycieczek, zw\u0142aszcza dzieci, ale nie tylko.<\/p>\n\n\n\n
Kolejnym elementem g\u00f3rskiego bomisizmu (bo mamy jeszcze bomisizm drogowy, pla\u017cowy i wiele innych) jest brak rozumienia g\u00f3r i zjawisk przyrody, ale r\u00f3wnie\u017c praw meteorologii. Szczeg\u00f3lnie wzruszaj\u0105ce s\u0105 dla mnie oskar\u017cenia w internecie, \u017ce nie by\u0142o tam ostrze\u017ce\u0144 przed burz\u0105, nie rozsy\u0142ano te\u017c ostrzegawczych esemes\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
A gdyby by\u0142y, to co? Jedna z os\u00f3b – przewodnik – us\u0142yszawszy pierwsze pomruki burzy, zacz\u0105\u0142 ze swoj\u0105 grup\u0105 schodzi\u0107, ostrzegaj\u0105c napotkane po drodze osoby, \u017ce s\u0142ycha\u0107 nadchodz\u0105c\u0105 burz\u0119. S\u0142ysza\u0142 odpowiedzi typu: „Mo\u017ce zd\u0105\u017cymy?\u201d albo „Mo\u017ce przejdzie bokiem?\u201d. To co – na SMS o burzy wszyscy rzuciliby si\u0119 ku wylotowi szlaku? Pozwalam sobie w\u0105tpi\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Poza tym co z tego, \u017ce nie by\u0142o ostrze\u017ce\u0144? By\u0142y prognozy o mo\u017cliwo\u015bci burz w tym rejonie. Czyli nale\u017ca\u0142o zachowa\u0107 czujno\u015b\u0107. Zw\u0142aszcza w okolicy Giewontu. Z relacji mo\u017cna si\u0119 dowiedzie\u0107, \u017ce burza przysz\u0142a szybko, ale da\u0142a czas na zej\u015bcie poni\u017cej szczytu tym, kt\u00f3rzy zechcieli spojrze\u0107 w niebo oraz us\u0142ysze\u0107 jej pomruki. A pozostali? Czekali, a\u017c na niebie wy\u015bwietli si\u0119 komunikat w rodzaju: „To ju\u017c naprawd\u0119 burza. Uciekaj powoli, \u017ceby nie wzbudza\u0107 paniki!\u201d?<\/p>\n\n\n\n
Zastan\u00f3wmy si\u0119 przez chwil\u0119: poprzednie masowe pora\u017cenia na Giewoncie mia\u0142y miejsce kilka dziesi\u0119cioleci temu. Przez wiele nast\u0119pnych lat takich wydarze\u0144 nie by\u0142o mimo braku ostrze\u017ce\u0144 internetowych czy esemesowych. Bo jedno i drugie narz\u0119dzie najzwyczajniej w \u015bwiecie jeszcze nie istnia\u0142o. Po prostu ka\u017cdy z nas – wielu tysi\u0119cy turyst\u00f3w chodz\u0105cych po Tatrach – wiedzia\u0142, \u017ce je\u017celi jest w g\u00f3rnych ich partiach i pogoda ZACZYNA SI\u0118 krzaczy\u0107, to trzeba mo\u017cliwie bezzw\u0142ocznie rozpocz\u0105\u0107 zdecydowany odwr\u00f3t w d\u00f3\u0142 szlak\u00f3w. A o tym, \u017ce w czasie burzy zw\u0142aszcza Giewontu trzeba unika\u0107, wiedzia\u0142y nawet \u017c\u00f3\u0142todzioby tatrza\u0144skiej turystyki.<\/p>\n\n\n\n
Z drugiej strony pora\u017caj\u0105cy brak pokory wobec zjawisk przyrodniczych wida\u0107 nie tylko w g\u00f3rach.<\/p>\n\n\n\n
Z trzeciej – pogoda w ostatnich latach staje si\u0119 coraz bardziej dynamiczna. W g\u00f3rach nie trzeba burzy, \u017ceby sko\u0144czy\u0142o si\u0119 licznymi ofiarami. Wystarczy gigantyczna ulewa lub g\u0119sta mg\u0142a. Zw\u0142aszcza je\u015bli jednemu lub drugiemu zjawisku towarzyszy\u0107 b\u0119dzie istotny spadek temperatury.<\/p>\n\n\n\n
Tak przy okazji – z brakiem pokory wobec przyrody idzie pora\u017caj\u0105cy brak szacunku dla ratownik\u00f3w g\u00f3rskich. Pozwalam sobie przypomnie\u0107 Pa\u0144stwu tekst dotycz\u0105cy powod\u00f3w wezwania helikoptera TOPR, kt\u00f3ry opublikowa\u0142em po rozmowach z ratownikami siedem lat temu<\/a>. Nic si\u0119 od tego czasu nie zmieni\u0142o. Jest mo\u017ce nawet jeszcze gorzej.<\/p>\n\n\n\n Zw\u0142aszcza \u017ce id\u0105cy w g\u00f3ry bez cienia zastanowienia nad szczeg\u00f3\u0142ami wyprawy czuj\u0105 si\u0119 bezkarni, bo za akcj\u0119 ratownik\u00f3w, nawet z u\u017cyciem \u015bmig\u0142owca, nie zap\u0142ac\u0105 ani grosza. St\u0105d wezwania do zm\u0119czonej \u017cony, kt\u00f3re zdarza\u0142y si\u0119 i kiedy\u015b, i teraz.<\/p>\n\n\n\n Jest jeszcze jeden element tego, co zdarzy\u0142o si\u0119 na Giewoncie, stosunkowo ma\u0142o omawiany, bo zwi\u0105zany z burz\u0105 jedynie po\u015brednio. Je\u017celi dobrze zrozumia\u0142em wypowiedzi ratownik\u00f3w, to wi\u0119kszo\u015b\u0107 z bezprecedensowo wysokiej liczby rannych odnios\u0142a obra\u017cenia nie w wyniku uderzenia pioruna, ale z powodu nast\u0119pstw paniki na szczycie. To r\u00f3wnie\u017c w pewnym stopniu odzwierciedla stan mentalny znajduj\u0105cych si\u0119 tam turyst\u00f3w: wej\u015b\u0107 na g\u00f3r\u0119 za wszelk\u0105 cen\u0119, a je\u017celi b\u0119dzie niedobrze, to ucieka\u0107, nie bacz\u0105c na bezpiecze\u0144stwo innych i w\u0142asne.<\/p>\n\n\n\n Co mo\u017cna zrobi\u0107, \u017ceby zapobiec kolejnym, zw\u0142aszcza masowym dramatom? Niewiele, ale to nie znaczy, \u017ce nic.<\/p>\n\n\n\n Wprowadzi\u0107 odp\u0142atno\u015b\u0107 za akcje ratownicze wzorem s\u0142owackiej Horskiej Sluzby. Jej wysoko\u015b\u0107 powinna odzwierciedla\u0107 wszystkie rzeczywiste koszty akcji. Czyli tanio nie b\u0119dzie.<\/p>\n\n\n\n Wprowadzi\u0107 ubezpieczenia w mo\u017cliwie przyst\u0119pnej cenie, kt\u00f3re posiadaj\u0105cych je turyst\u00f3w zwalnia\u0142yby od p\u0142acenia za akcj\u0119 ratownicz\u0105, gdyby jej potrzebowali. Oczywi\u015bcie wa\u017cne by tu by\u0142y klauzule wykluczenia. Na przyk\u0142ad \u017ce osoba, kt\u00f3ra jest pijana na szlaku, nie skorzysta z dobrodziejstw ubezpieczenia, nawet je\u017celi je wykupi\u0142a. To samo powinno dotyczy\u0107 ra\u017c\u0105co niew\u0142a\u015bciwego ekwipunku, np. skutk\u00f3w urazu spowodowanego upadkiem osoby, kt\u00f3ra w wysokie Tatry posz\u0142a w klapkach.<\/p>\n\n\n\n Dlaczego tak? Bo mam mocne przekonanie, \u017ce narcystyczni klapkowco-adidasowcy nie chc\u0105 zada\u0107 sobie trudu zrozumienia przyrody, ale gro\u017aba poniesienia bardzo wysokich koszt\u00f3w do nich przem\u00f3wi.<\/p>\n\n\n\n Co jeszcze warto zrobi\u0107? Wprowadzi\u0107 zamkni\u0119cia szlak\u00f3w lub ich fragment\u00f3w, je\u017celi warunki zostan\u0105 uznane przez TOPR za niebezpieczne. Oczywi\u015bcie nie roi mi si\u0119 marnowanie si\u0142 ratownik\u00f3w na latanie z barierkami czy ta\u015bmami odgradzaj\u0105cymi. \u017byjemy w czasach internetu i tam w\u0142a\u015bnie jest miejsce na komunikaty o wy\u0142\u0105czeniach dost\u0119pno\u015bci szlak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n A je\u017celi kto\u015b ten zakaz wst\u0119pu zlekcewa\u017cy? Wtedy, je\u017celi zajdzie konieczno\u015b\u0107 akcji ratowniczej, to odp\u0142atno\u015b\u0107 za ni\u0105 wyniesie krotno\u015b\u0107 postulowanej wy\u017cej op\u0142aty podstawowej za dzia\u0142ania ratownik\u00f3w. Za\u015b w przypadkach, gdy warunki w zamkni\u0119tym rejonie zagra\u017ca\u0142yby bezpiecze\u0144stwu ratownik\u00f3w, mieliby oni oficjalne prawo odmowy podj\u0119cia akcji. Dura lex, sed lex<\/em>.<\/p>\n\n\n\n No i jeszcze jedno. Zasady bezpiecze\u0144stwa nakazywa\u0142yby pami\u0119ta\u0107, \u017ce je\u017celi gdzie\u015b wpuszcza si\u0119 ludzi, to trzeba wiedzie\u0107, jak ich si\u0119 stamt\u0105d wypu\u015bci, gdyby nagle zasz\u0142a taka potrzeba. Ta odnosz\u0105ca si\u0119 do obiekt\u00f3w budowlanych zasada nie musi oczywi\u015bcie odnosi\u0107 si\u0119 do ca\u0142ych g\u00f3r (bo nie mo\u017ce). Ale do niekt\u00f3rych, szczeg\u00f3lnych ich partii – powinna.<\/p>\n\n\n\n M\u00f3wi\u0105c wprost: uwa\u017cam, \u017ce dost\u0119p do szczytu Giewontu powinien by\u0107 limitowany biletami. By\u0107 mo\u017ce do innych partii Tatr r\u00f3wnie\u017c.<\/p>\n\n\n\n Nie wiem, czy zrealizowanie moich postulat\u00f3w zapobiegnie nast\u0119pnej masowej tragedii w polskich Tatrach. Jestem jednak pewien, \u017ce bez radykalnych dzia\u0142a\u0144 b\u0119dziemy musieli skonfrontowa\u0107 si\u0119 z kolejnymi dramatami – i to w nied\u0142ugim czasie. Czynniki ryzyka, kt\u00f3re wida\u0107 by\u0142o od dawna i kt\u00f3re burza nad Tatrami przekszta\u0142ci\u0142a z zagro\u017cenia w bezmiar ludzkiego nieszcz\u0119\u015bcia, istniej\u0105 bowiem nadal.<\/p>\n\n\n\n 24 sierpnia 2019<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Pierwsza analiza zdarze\u0144 zwi\u0105zanych z tragiczn\u0105 w skutkach burz\u0105 na Giewoncie sk\u0142ania do wysuni\u0119cia dw\u00f3ch wniosk\u00f3w. Po pierwsze: to musia\u0142o si\u0119 wydarzy\u0107. Po drugie: kolejne dramaty s\u0105 tylko kwesti\u0105 czasu. \u015amier\u0107 i obra\u017cenia wielu turyst\u00f3w przebywaj\u0105cych podczas burzy na szczycie Giewontu i w bezpo\u015brednim jego s\u0105siedztwie nie powinny by\u0142y si\u0119 zdarzy\u0107, ale to, \u017ce si\u0119 … Czytaj dalej \u201eTragedia na Giewoncie musia\u0142a si\u0119 zdarzy\u0107, bo solidnie na ni\u0105 pracowano\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[8,15],"tags":[224,225],"class_list":["post-361","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-okolice-medycyny","category-minione-ale-warte-pamieci","tag-topr","tag-turystyka-gorska"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/361","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=361"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/361\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":362,"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/361\/revisions\/362"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=361"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=361"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=361"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}