{"id":369,"date":"2022-10-21T10:52:53","date_gmt":"2022-10-21T09:52:53","guid":{"rendered":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/?p=369"},"modified":"2022-10-21T10:56:11","modified_gmt":"2022-10-21T09:56:11","slug":"covid-19-zwiezly-poradnik-praktyczny-dla-skolowanych-i-zajetych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/?p=369","title":{"rendered":"Covid-19: zwi\u0119z\u0142y poradnik praktyczny dla sko\u0142owanych i zaj\u0119tych"},"content":{"rendered":"\n<p>Na brak informacji o koronawirusie SARS-Cov-2 nie mo\u017cna narzeka\u0107, wr\u0119cz przeciwnie. Niestety nie musz\u0105 si\u0119 przek\u0142ada\u0107 na lepsze zrozumienie problemu (zgodnie z Prawami Lema, kt\u00f3re w postscriptum), a przez to na wzrost bezpiecze\u0144stwa.&nbsp;Pozwalam sobie zatem przedstawi\u0107 ten zwi\u0119z\u0142y niezb\u0119dnik.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p><strong>Najwa\u017cniejsze objawy:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>gor\u0105czka<\/li><li>kaszel<\/li><li>trudno\u015bci w oddychaniu<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>&#8230; ale bardzo wa\u017cne jest, \u017ceby przy mniej dramatycznych objawach nie i\u015b\u0107 np. do pracy czy na imprez\u0119 towarzysk\u0105. Wprawdzie wszystko to mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107 zwyk\u0142ym przezi\u0119bieniem czy gryp\u0105, ale mo\u017ce by\u0107 pocz\u0105tkowym etapem choroby spowodowanej koronawirusem.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Diagnostyka<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kluczowe znaczenie wydaj\u0105 si\u0119 mie\u0107:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>badania laboratoryjne &#8211; do wykluczenia infekcji koronawirusem wystarczy osiem godzin, na potwierdzenie potrzeba dodatkowych 18. To teoria, bo dochodzi jeszcze logistyka &#8211; w Polsce mamy dwie pracownie zajmuj\u0105ce si\u0119 tak\u0105 diagnostyk\u0105, wi\u0119c materia\u0142 musi by\u0107 transportowany.<\/li><li>tomografia komputerowa &#8211; wydaje si\u0119 najlepszym teraz badaniem obrazowym; klasyczne prze\u015bwietlenie ma raczej nik\u0142\u0105 warto\u015b\u0107.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>\u015amiertelno\u015b\u0107<\/strong> (mierzona jako <em>case fatality<\/em>, czyli ile os\u00f3b umrze spo\u015br\u00f3d tych, kt\u00f3re zostan\u0105 zaka\u017cone):<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>wydaje si\u0119, \u017ce mi\u0119dzy 3 a 4 proc. (s\u0142ynna hiszpanka zebra\u0142a 2,5 proc.) &#8211; zale\u017cnie od badanej populacji. Istotny wzrost ryzyka nast\u0119puje w grupie wiekowej powy\u017cej 60 lat i osi\u0105ga ponad 35 proc. u os\u00f3b powy\u017cej 80 lat.<\/li><li>ryzyko istotnie wzrasta przy wsp\u00f3\u0142istnieniu dodatkowych chor\u00f3b, zw\u0142aszcza serca, uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia i uk\u0142adu oddechowego; opublikowano dramatyczne dane w podgrupie podopiecznych dom\u00f3w opieki spo\u0142ecznej w USA.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Zaka\u017ano\u015b\u0107:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Wydaje si\u0119 du\u017ca z powodu:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>do\u015b\u0107 d\u0142ugiego okresu mi\u0119dzy zaka\u017ceniem a objawami &#8211; ok. 14 dni<\/li><li>wysokiego odsetka os\u00f3b choruj\u0105cych \u0142agodniej lub wr\u0119cz bardzo \u0142agodnie<\/li><li>\u0142agodnego przebiegu choroby u ogromnej wi\u0119kszo\u015bci dzieci<\/li><li>przenoszenia wirusa przez osoby, kt\u00f3re czuj\u0105c si\u0119 wzgl\u0119dnie dobrze, nie pozostaj\u0105 w domach, powoduj\u0105c dalsze rozpowszechnianie si\u0119 zaka\u017cenia.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Leczenie przyczynowe:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nie istnieje w chwili obecnej. Ka\u017cdy, kto twierdzi inaczej, jest naci\u0105gaczem, szarlatanem albo jednym i drugim.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Profilaktyka:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>mycie r\u0105k po ka\u017cdym kontakcie z innymi lud\u017ami oraz przedmiotami; oczywi\u015bcie warto zachowa\u0107 rozs\u0105dek. Myjemy 20 sekund ciep\u0142\u0105 wod\u0105 z myd\u0142em. Odka\u017cacz do r\u0105k to w takich przypadkach plan &#8222;B\u201d, a nie metoda pierwszego wyboru.<\/li><li>niedotykanie nieumytymi r\u0119kami oczu, ale zw\u0142aszcza nosa i ust; koronawirus ma receptory przede wszystkim dla tkanki p\u0142uc i powinni\u015bmy zapobiega\u0107 jego przedostaniu si\u0119 do naszych dr\u00f3g oddechowych.<\/li><li>kichanie i kaszel w chusteczk\u0119 jednorazow\u0105, a je\u017celi to niemo\u017cliwe &#8211; to we w\u0142asne zgi\u0119cie \u0142okciowe; pami\u0119tajmy jednak, \u017ce je\u017celi jeste\u015bmy zaka\u017ceni, to wirus zostanie na naszym ubraniu &#8211; w tym w\u0142a\u015bnie miejscu.<\/li><li>maski chirurgiczne warto nosi\u0107 wy\u0142\u0105cznie po to, \u017ceby zapobiega\u0107 dotykaniu przez nas swoich ust i nosa; same nie zapobiegaj\u0105 propagacji wirusa.<\/li><li>pozostawanie w domu, je\u017celi odczuwa si\u0119 objawy mocnego przezi\u0119bienia lub grypy.<\/li><li>unikanie wi\u0119kszych zgromadze\u0144, o ile to mo\u017cliwe &#8211; telepraca, ograniczanie podr\u00f3\u017cy&nbsp;(oczywi\u015bcie z zachowaniem rozs\u0105dku).<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Wiedza <\/strong>jest broni\u0105, warto wi\u0119c by\u0107 na bie\u017c\u0105co, ale trzeba selekcjonowa\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142a. M\u00f3j subiektywny wyb\u00f3r lektur obowi\u0105zkowych to:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>komunikaty G\u0142\u00f3wnego Inspektora Sanitarnego<\/li><li>Polityka.pl<\/li><li>OKO.press<\/li><li>profil&nbsp;prof. Piotra Szyma\u0144skiego na FB &#8211; cz\u0119sto aktualizowane i dobrze dobrane nowe dane medyczne, przedstawione tak, \u017ceby by\u0142y u\u017cyteczne dla ka\u017cdej osoby umiej\u0105cej czyta\u0107 ze zrozumieniem.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Czy s\u0105 powody do paniki?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><em>Case fatality <\/em>3 proc. oznacza, \u017ce umrze\u0107 mo\u017ce 300 tys. os\u00f3b na ka\u017cde 10 mln chorych. My\u015bl\u0119, \u017ce przyjmowanie, \u017ce populacja Polski zmniejszy si\u0119 o milion ludzi, mo\u017ce by\u0107 przeszacowane, ale wszystko zale\u017cy od tego, na ile skutecznie zapanujemy nad fal\u0105 zaka\u017ce\u0144. Jak wida\u0107 &#8211; warto si\u0119 stara\u0107.<\/li><li>Liczba zachorowa\u0144 b\u0119dzie ros\u0142a. Statystyka z innych kraj\u00f3w wskazuje, \u017ce b\u0119dzie to gwa\u0142towniejsze po przekroczeniu u nas bariery 100 przypadk\u00f3w.<\/li><li>Problemem pozostaje system ochrony zdrowia. B\u0119dzie obci\u0105\u017cony pacjentami w trakcie bada\u0144, a potem &#8211; na kwarantannie oraz tymi, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 chorowali w miar\u0119 \u0142agodnie. Olbrzymia wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich wyzdrowieje, ale system nie musi tego wytrzyma\u0107 w sytuacji braku ludzi, nie najlepszego zarz\u0105dzania na wszystkich jego szczeblach oraz niepewnego dost\u0119pu do lek\u00f3w i sprz\u0119tu medycznego, je\u017celi za\u0142amie si\u0119 ich produkcja.<\/li><li>Olbrzymim problemem s\u0105 politycy. Dla pocieszenia (tuwimowskie &#8222;szcz\u0119\u015bcie negatywne\u201d) dodam, \u017ce nie tylko nasi. John Oliver w swoim programie &#8211; mo\u017cna obejrze\u0107 cho\u0107by na YouTubie &#8211; pokazywa\u0142 prezydenta USA m\u00f3wi\u0105cego dramatyczne bzdury na temat epidemii. O bezmy\u015blno\u015bci funkcjonariuszy w\u0142adz chi\u0144skich wiedz\u0105 wszyscy. Na naszym podw\u00f3rku martwi\u0105 mnie wypowiedzi lokalnych wata\u017ck\u00f3w Pychy i Szmalu, \u017ce wszyscy mog\u0105 czu\u0107 si\u0119 absolutnie bezpieczni. I to na podstawie pierwszych pi\u0119ciu przypadk\u00f3w, kt\u00f3re na szcz\u0119\u015bcie nie przebiega\u0142y dramatycznie. Przypomina mi si\u0119 stare powiedzenie, \u017ce facet, kt\u00f3ry w trudnej sytuacji zachowuje spok\u00f3j, by\u0107 mo\u017ce nie zrozumia\u0142 skali problemu.<\/li><li>Znacznie bardziej boj\u0119 si\u0119, \u017ce owi lokalni wata\u017ckowie b\u0119d\u0105 chcieli popisa\u0107 si\u0119 gorliwo\u015bci\u0105 przed sami-Pa\u0144stwo-wiecie-kim, jak &#8211; nie przymierzaj\u0105c &#8211; komisarze w stanie wojennym. Pierwszy przyk\u0142ad ju\u017c jest: wojewoda mazowiecki wyda\u0142 zarz\u0105dzenie b\u0119d\u0105ce w sprzeczno\u015bci z zaleceniami GIS (ale chyba obowi\u0105zuj\u0105ce): je\u017celi w szpitalu na Mazowszu zjawi si\u0119 pacjent z koronawirusem, to zamykamy i izolujemy ca\u0142y szpital (personel i pacjent\u00f3w) na dwa tygodnie. Nawet je\u015bli kontakt z chorym mia\u0142 tylko personel Izby Przyj\u0119\u0107 (lub SOR), kt\u00f3ry nie zd\u0105\u017cy\u0142 skontaktowa\u0107 si\u0119 z innymi pracownikami. Nie wiem, czy Pa\u0144stwo rozumiecie, ale takie zamkni\u0119cie szpitala, zw\u0142aszcza wysokospecjalistycznego, jest \u015bmiertelnie gro\u017anym absurdem.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Podsumowanie:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>my\u0107 r\u0119ce; zw\u0142aszcza po dotkni\u0119ciu innych os\u00f3b oraz cz\u0119sto dotykanych przedmiot\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 w miejscach publicznych (klamki, terminale p\u0142atnicze, dystrybutory paliwa, przyciski w windach, etc.)<\/li><li>nie dotyka\u0107 nieumytymi r\u0119koma oczu, nosa i ust<\/li><li>kaszle\u0107 w chusteczk\u0119 jednorazow\u0105 lub w zgi\u0119cie \u0142okciowe<\/li><li>pozosta\u0107 w domu, je\u017celi czujemy si\u0119 &#8222;mocno przezi\u0119bieniowo\u201d lub &#8222;grypowo\u201d<\/li><li>w przypadku wysokiej gor\u0105czki, kaszlu i trudno\u015bci w oddychaniu natychmiast skontaktowa\u0107 si\u0119 z infolini\u0105 800-190-590<\/li><li>unika\u0107 zgromadze\u0144 i miejsc publicznych, kt\u00f3rych mo\u017cna unika\u0107<\/li><li>nie podr\u00f3\u017cowa\u0107 transportem publicznym, je\u017celi nie musimy.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>PS <\/strong>Prawa Lema:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><li>Nikt nic nie czyta<\/li><li>Je\u017celi czyta, to nie rozumie<\/li><li>Je\u017celi czyta i rozumie, to natychmiast zapomina<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p><em>9 marca 2020<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Na brak informacji o koronawirusie SARS-Cov-2 nie mo\u017cna narzeka\u0107, wr\u0119cz przeciwnie. Niestety nie musz\u0105 si\u0119 przek\u0142ada\u0107 na lepsze zrozumienie problemu (zgodnie z Prawami Lema, kt\u00f3re w postscriptum), a przez to na wzrost bezpiecze\u0144stwa.&nbsp;Pozwalam sobie zatem przedstawi\u0107 ten zwi\u0119z\u0142y niezb\u0119dnik.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[7,4],"tags":[231],"class_list":["post-369","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-covid-19","category-medycyna","tag-covid-19"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/369","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=369"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/369\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":370,"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/369\/revisions\/370"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=369"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=369"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/medycyna-iokolice.blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=369"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}