w tym tek\u015bcie<\/a>.<\/p>\n\n\n\nDrogi wnikania wirusa<\/h2>\n\n\n\n
Oczy <\/strong>– d\u0142ugo pozostawa\u0142y niedoceniane jako potencjalne wrota zaka\u017cenia. Z czasem okaza\u0142o si\u0119, \u017ce zdecydowanie wymagaj\u0105 ochrony. W niedawnej publikacji pochodz\u0105cej z Hiszpanii wskazano na wyst\u0119powanie wirusowego zapalenia spoj\u00f3wek jako pierwszego objawu covid-19.<\/p>\n\n\n\nNos <\/strong>– jego nieos\u0142anianie nara\u017ca i w\u0142a\u015bciciela nosa, i innych. St\u0105d noszenie maseczek poni\u017cej nosa jest po prostu g\u0142upie.<\/p>\n\n\n\nUsta<\/strong> – najbardziej oczywiste dla wszystkich wrota potencjalnego zaka\u017cenia. Oczywi\u015bcie stwierdzenie to nie dotyczy os\u00f3b, kt\u00f3re w covid, a nawet w zaka\u017cenie nie wierz\u0105 w og\u00f3le, ewentualnie s\u0105 zwolennikami r\u00f3\u017cnych nietuzinkowych, a nadzwyczaj skutecznych terapii.<\/p>\n\n\n\nW ten spos\u00f3b dotarli\u015bmy do g\u0142\u00f3wnego tematu – czyli do maseczek. Wszyscy wiemy, \u017ce maseczki r\u00f3\u017cne bywaj\u0105…<\/p>\n\n\n\n
Rodzaje maseczek <\/h2>\n\n\n\n
PiSzMo<\/strong> – czyli maseczki uj\u0119te w przes\u0142awnym zarz\u0105dzeniu, za kt\u00f3re politycznie odpowiadaj\u0105 – od do\u0142u, ku g\u00f3rze hierarchii – G\u0142\u00f3wny Inspektor Sanitarny Jaros\u0142aw Pinkas, \u00f3wczesny minister zdrowia \u0141ukasz Szumowski i premier Mateusz Morawiecki. Nazwa oczywi\u015bcie nie jest oficjalna. Przysz\u0142a mi do g\u0142owy jako kompilacja nazwisk trzech ojc\u00f3w chrzestnych tego kuriozalnego projektu. Maseczki PiSzMo to nic innego jak brak maseczek. W zarz\u0105dzeniu, o kt\u00f3rym mowa, napisano bowiem jednoznacznie o jakiejkolwiek<\/em> os\u0142onie twarzy. W zwi\u0105zku z tym widywa\u0142em ludzi, kt\u00f3rzy wchodz\u0105c do sklepu, naci\u0105gali na nos g\u00f3rn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 swojej bawe\u0142nianej koszulki, po czym robili zakupy. \u015awietny pomys\u0142 na obrabowanie sklepu i unikni\u0119cie identyfikacji, ale rozci\u0105gni\u0119ta bawe\u0142na na pewno nie b\u0119dzie barier\u0105 dla niczego, co w kontek\u015bcie covid-19 powinno by\u0107 przechwycone. To samo dotyczy innych wynalazk\u00f3w z grupy PiSzMo, jak chusteczki czy apaszki.<\/p>\n\n\n\nMaseczki szyte domowo – <\/strong>mog\u0142y by\u0107 w jakim\u015b stopniu skuteczne, zw\u0142aszcza w ochronie przed zaka\u017ceniem kropelkowym (szczeg\u00f3lnie gdy mia\u0142y budow\u0119 wielowarstwow\u0105) w pierwszym okresie epidemii, gdy ludzie stosowali si\u0119 do zalece\u0144 utrzymania dystansu, a Polska nie by\u0142a jeszcze krajem wewn\u0119trznej transmisji wirusa. Czyli – poza osobami z tzw. kontakt\u00f3w w kraju lub za granic\u0105 – realne ryzyko zaka\u017cenia by\u0142o relatywnie ni\u017csze ni\u017c teraz. Poza tym maseczek wtedy brakowa\u0142o dotkliwie, a (cytuj\u0105c klasyka) „odrobina dzia\u0142ania jest lepsza ni\u017c tony abstrakcji\u201d.<\/p>\n\n\n\nNa ile takie maseczki chroni\u0105 z dzisiejszej perspektywy? Nie wiadomo, bo nie ma wiarygodnych bada\u0144. Pozwol\u0119 sobie wyrazi\u0107 przekonanie, \u017ce wobec powszechnej dost\u0119pno\u015bci masek klasy FFP2\/KN95 te szyte w domu powinny pozosta\u0107 szanowan\u0105 pami\u0105tk\u0105 pi\u0119knych postaw obywatelskich.<\/p>\n\n\n\n
Maseczki pierwotnie antysmogowe i maseczki specjalne<\/strong> – wszystko zale\u017cy od zastosowanych filtr\u00f3w. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich – klasy FFP1 – nie powinna by\u0107 uwa\u017cana za wystarczaj\u0105c\u0105 ochron\u0119, cz\u0119\u015b\u0107 – klasy FFP2 i FFP3 – nale\u017cy traktowa\u0107 tak jak inne maseczki tej klasy, czyli skuteczne. Odnosz\u0105 si\u0119 do nich wszystkie parametry skuteczno\u015bci, odpowiednio dla ka\u017cdej klasy. Wiele z nich wyposa\u017conych jest w zaworki zwi\u0119kszaj\u0105ce komfort, ale pogarszaj\u0105ce ochron\u0119 otoczenia.<\/p>\n\n\n\nZazwyczaj s\u0105 dro\u017csze ni\u017c odpowiednie maseczki medyczne, za\u015b komfort, kt\u00f3ry zapewniaj\u0105 u\u017cytkownikowi, jest por\u00f3wnywalny. W przypadku ta\u0144szych maseczek mo\u017ce by\u0107 ni\u017cszy.<\/p>\n\n\n\n
Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich ma wymienne filtry o podanym maksymalnym czasie u\u017cywania (zazwyczaj do ok. 20 godzin \u0142\u0105cznego u\u017cywania). Je\u017celi filtr jest niewymienny, trzeba po tym czasie wyrzuci\u0107 ca\u0142\u0105 maseczk\u0119. Je\u017celi wymienny – trzeba go wyrzuci\u0107, po czym za\u0142o\u017cy\u0107 nowy. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z tych maseczek mo\u017cna pra\u0107 w dowolnym momencie, ale do prania trzeba oczywi\u015bcie wyj\u0105\u0107 filtr. Cz\u0119\u015b\u0107 maseczek antysmogowych nie ma niestety bada\u0144 na skuteczno\u015b\u0107 antywirusow\u0105 (to znaczy na filtrowanie cz\u0105steczek okre\u015blonej wielko\u015bci), jeste\u015bmy wi\u0119c zdani na o\u015bwiadczenia producent\u00f3w, niekiedy budz\u0105ce w\u0105tpliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Maseczki z filtrem wy\u0142\u0105cznie w\u0119glowym nie chroni\u0105 przed wirusami, co wynika z charakterystyki filtra.<\/p>\n\n\n\n
Odr\u0119bnym tematem s\u0105 maski i p\u00f3\u0142maski specjalnego przeznaczenia, np. lakiernicze. Wyprodukowane przez wiarygodne firmy, z bardzo dobrymi parametrami, ale niestety bardzo drogie. No i wygl\u0105daj\u0105 do\u015b\u0107 specyficznie. Wychodz\u0105c w takiej masce „na miasto\u201d, mo\u017cemy sprowokowa\u0107 atak paniki.<\/p>\n\n\n\n
Przy\u0142bice<\/strong> – s\u0142u\u017c\u0105 do ochrony oczu, razem z mask\u0105. Stosowanie ich jako jedynego \u015brodka bezpiecze\u0144stwa wydaje si\u0119 nieporozumieniem, jakkolwiek mo\u017cna przyj\u0105\u0107, \u017ce w ograniczonym stopniu, w korzystnych warunkach, chroni\u0105 r\u00f3wnie\u017c drogi oddechowe.<\/p>\n\n\n\nMiniprzy\u0142bice na nos i usta<\/strong> – s\u0105 nieporozumieniem. Nie mamy \u017cadnych przes\u0142anek, by takie gad\u017cety w realnym stopniu zapewnia\u0142y ochron\u0119 ust i nosa. Oczu nie chroni\u0105 z definicji. Najbardziej przera\u017caj\u0105ce jest dla mnie to, \u017ce widuj\u0119 miniprzy\u0142bice w aptekach na twarzach Pa\u0144 Farmaceutek.<\/p>\n\n\n\nMaseczki chirurgiczne<\/strong> – najbardziej rozpowszechnione i dlatego to one powinny by\u0107 traktowane jako najdramatyczniejsze nieporozumienie w\u015br\u00f3d antycovidowych \u015brodk\u00f3w ochrony. Nie powinny by\u0107 stosowane ze wzgl\u0119d\u00f3w, o kt\u00f3rych b\u0119dzie nieco poni\u017cej.<\/p>\n\n\n\nFFP1\/KN80<\/strong> – maseczki o okre\u015blonych i sprawdzonych parametrach, kt\u00f3re jednak marnie nadaj\u0105 si\u0119 do zastosowania jako ochrona przeciwko SARS-CoV-2. W\u0142a\u015bnie z powodu tej charakterystyki.<\/p>\n\n\n\nFFP2\/KN95<\/strong> – w tej chwili „z\u0142oty standard\u201d w ochronie przed wirusem poza miejscami specjalnego nara\u017cenia. Obecnie – znowu tanie i powszechnie dost\u0119pne.<\/p>\n\n\n\nFFP2\/KN95 z zaworkiem<\/strong> – odmiana z zaworkiem zwi\u0119kszaj\u0105cym komfort u\u017cytkowania. O szczeg\u00f3lnych zaletach i wadach tych masek – poni\u017cej. Tak jak prostsza wersja tanie i \u0142atwo dost\u0119pne.<\/p>\n\n\n\nFFP3\/KN99<\/strong> – najskuteczniejsza odmiana maseczek. Poza wyspecjalizowanym personelem medycznym, pracuj\u0105cym w szczeg\u00f3lnych miejscach, nie musz\u0105 by\u0107 stosowane. Dost\u0119pne, ale nietanie.<\/p>\n\n\n\nFFP3 z zaworkiem<\/strong> – „zaworkowa\u201d odmiana poprzedniej maseczki. Do zastosowa\u0144 nie tyle specjalnych, ile precyzyjnie zdefiniowanych. Dost\u0119pna. Droga.<\/p>\n\n\n\nSp\u00f3jrzmy teraz na maseczki od strony ich warto\u015bci u\u017cytkowej, rozbitej na najwa\u017cniejsze elementy.<\/p>\n\n\n\n
Parametry u\u017cytkowania maseczek wa\u017cne dla u\u017cytkownika<\/h2>\n\n\n\n
Poziom ochrony siebie<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n- PiSzMo – najprawdopodobniej: 0 proc.<\/li>
- Maseczki szyte domowo – zale\u017cy od materia\u0142u i liczby warstw, ale zapewne niewielki (brak bada\u0144).<\/li>
- Przy\u0142bice – z bada\u0144 eksperymentalnych wynika, \u017ce stosowane jako jedyny \u015brodek bezpiecze\u0144stwa chroni\u0105 marnie. <\/li>
- Miniprzy\u0142bice – nie ma bada\u0144; wnioski z pobie\u017cnej nawet analizy nakazuj\u0105 podejrzewa\u0107, \u017ce nie chroni\u0105.<\/li>
- Maseczki chirurgiczne – przeznaczone do ochrony pacjenta, a nie osoby nosz\u0105cej mask\u0119: 50 proc. (czyli na dwoje babka wr\u00f3\u017cy\u0142a…).<\/li>
- FFP1\/KN80 – 80 proc. (to wcale nie tak du\u017co!).<\/li>
- FFP2\/KN95 z zaworkiem lub bez – 95 proc. (razem z innymi zachowaniami profilaktycznymi powinna zapewni\u0107 odpowiedni\u0105 ochron\u0119).<\/li>
- FFP3\/KN99 z zaworkiem lub bez – 99 proc.<\/strong> <\/li><\/ul>\n\n\n\n
Poziom ochrony innych – taki sam jak opisany powy\u017cej poziom ochrony siebie opr\u00f3cz:<\/p>\n\n\n\n
- Maseczki chirurgiczne – 98 proc.<\/li>
- FFP1\/KN80 – 98 proc.<\/li>
- FFP2\/KN95 bez zaworka – 98 proc. <\/li>
- FFP2\/KN95 z zaworkiem – 0 proc.<\/li>
- FFP3\/KN99 bez zaworka – 98 proc.<\/li>
- FFP3\/KN99 z zaworkiem – 0 proc.<\/li><\/ul>\n\n\n\n
Maksymalny czas u\u017cywania maseczki<\/h2>\n\n\n\n